Πόσο επικίνδυνο είναι τελικά το σολάριουμ (solarium);

Πόσο επικίνδυνο είναι τελικά το σολάριουμ (solarium);

 

Ο ερχομός της άνοιξης σηματοδοτεί και τα πρώτα βήματα στις παραλίες, που για πολλούς όμως είναι λίγο δειλά, εξαιτίας της αμηχανίας που νοιώθουν για το χρώμα του σώματός τους.

Έτσι αρκετοί αποφασίζουν να μαυρίσουν με τεχνητούς τρόπους πριν από την πρώτη εμφάνισή τους με μαγιό. Μάλιστα δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι λίγες επισκέψεις σε κάποιο σαλόνι μαυρίσματος θα τους προστατεύσει πριν από την έκθεσή τους στον ήλιο.

Ποια είναι όμως η γνώμη των ειδικών; Τα κρεβάτια μαυρίσματος και γενικά το τεχνητό μαύρισμα με υπεριώδη ακτινοβολία είναι αθώο;

Σύμφωνα με τον γενικό χειρουργό κ. Σταύρο Τσιριγωτάκη «δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το τεχνητό μαύρισμα για την απόκτηση ενός βασικού χρώματος προστατεύει από το ηλιακό έγκαυμα».

Αντίθετα, γιατροί και ερευνητές επισημαίνουν στο American Journal of Preventive Medicine ότι είναι καιρός να γίνει ευρέως γνωστό ότι το τεχνητό μαύρισμα με υπεριώδη ακτινοβολία προκαλεί καρκίνο του δέρματος. Ισχυρίζονται ότι πρέπει να υπάρξει, από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα, μια παρόμοια κινητοποίηση με εκείνη που ακολούθησε την ανακοίνωση για τη σχέση καρκίνου του πνεύμονα και καπνίσματος, προκειμένου να μειωθούν τα περιστατικά καρκίνου του δέρματος.

Πενήντα χρόνια πριν, η ανακοίνωση ότι το κάπνισμα προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα ευαισθητοποίησε τον κόσμο και προκάλεσε παράλληλα τη χάραξη νέας πολιτικής ενάντια στη συνήθεια αυτή. Το αποτέλεσμα, μετά από χρόνια, ήταν η σημαντική πτώση των ποσοστών του καρκίνου του πνεύμονα και του καπνίσματος.

Σε κάτι αντίστοιχο στοχεύει ο Δρ. Robert P. Dellavalle, αναπληρωτής καθηγητής Δερματολογίας της Ιατρικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο και κύριος συντάκτης της έκθεσης. Όπως αναφέρει «Ήρθε η ώρα οι γενικοί χειρουργοί να πουν το ίδιο πράγμα για το τεχνητό μαύρισμα με υπεριώδη ακτινοβολία».

«Τόσο ο καρκίνος του πνεύμονα όσο και του δέρματος μπορούν, σε μεγάλο βαθμό, να προληφθούν καθώς οφείλονται περισσότερο σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, σε αντίθεση με ορισμένους άλλους καρκίνους που υπεύθυνοι παράγοντες για την ανάπτυξή τους είναι κυρίως γενετικοί. Η αποφυγή του καπνίσματος και της έκθεσης σε υπεριώδη ακτινοβολία προστατεύει την υγεία, απομακρύνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης τέτοιων κακοηθειών», επισημαίνει ο κ. Τσιριγωτάκης. Τονίζει δε, ότι υπάρχει αναλογική σχέση έκθεσης και κινδύνου. Όσο περισσότερο, δηλαδή, εκτίθεται κάποιος σ’ αυτούς τους παράγοντες τόσο αυξάνονται και οι πιθανότητες να νοσήσει.

Ο Δρ. Dellavalle και οι συνεργάτες του ισχυρίζονται ότι πληρούνται τα κριτήρια για να θεωρηθεί το τεχνητό μαύρισμα με υπεριώδη ακτινοβολία (σολάριουμ) αιτία καρκίνου του δέρματος, όπως ακριβώς συνέβη και με το κάπνισμα ως αιτία πρόκλησης καρκίνου του πνεύμονα, βάσει των κριτηρίων «Bradford Hil».

Το σύστημα «Bradford Hil» αποτελεί ένα τρόπο προσδιορισμού της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ ενός συγκεκριμένου παράγοντα και μιας ασθένειας, περιγράφει δηλαδή τις ελάχιστες προϋποθέσεις που απαιτούνται για να αποδειχθεί η αιτιώδης σχέση μεταξύ των δύο. Αυτές οι προϋποθέσεις – κριτήρια παρουσιάστηκαν, το 1965, από τον Austin Bradford Hil (1897-1991), Βρετανό επιδημιολόγο, και αποτελούν, μέχρι σήμερα, τη βάση της αξιολόγησης στη σύγχρονη επιστημονική έρευνα. Το σύστημα έχει εννέα κριτήρια. Οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο διαπίστωσαν ότι πράγματι το τεχνητό μαύρισμα προκαλεί καρκίνο του δέρματος, αφού πληροί τα οκτώ από αυτά, τον ίδιο δηλαδή αριθμό που πληροί και το κάπνισμα για τον καρκίνο του πνεύμονα.

Διαπίστωσαν ότι:

•είναι ισχυρά τα στοιχεία που δείχνουν ότι οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν κρεβάτια μαυρίσματος διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για ανάπτυξη καρκίνου του δέρματος. Συγκεκριμένα έχουν αυξημένο κίνδυνο κατά 16% (κριτήριο 1ο ισχύς της συσχέτισης),
•ότι η συσχέτιση μεταξύ μαυρίσματος με τεχνητή υπεριώδη ακτινοβολία και καρκίνου του δέρματος είναι συνεπής σε όλες τις μελέτες και δεν περιορίζεται σε μια συγκεκριμένη ομάδα ή εθνικότητα (κριτήριο 2ο), και
•ότι υπάρχει σχέση 1:1 μεταξύ έκθεσης σε τεχνητή υπεριώδη ακτινοβολία και καρκίνου του δέρματος και αυτό έχει διαπιστωθεί εδώ και αρκετό καιρό (κριτήριο 3ο εξειδίκευση).

Άλλο ένα από τα κριτήρια που πληρούνται δείχνει ότι η χρήση του σολάριουμ προηγείται του αυξημένου κίνδυνου καρκίνου του δέρματος (κριτήριο 4ο χρονικότητα), όπως επίσης και το 5ο κριτήριο (δοσοεξαρτώμενη σχέση), σύμφωνα με το οποίο όσο μεγαλύτερη είναι η έκθεση τόσο αυξημένος είναι και ο κίνδυνος. Συγκεκριμένα κάθε πρόσθετη συνεδρία σολάριουμ ανά έτος αυξάνει τον κίνδυνο μελανώματος κατά 1,8%.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι υπάρχει σαφής βιολογική βάση (6ο κριτήριο) – οι υπεριώδεις ακτίνες από τα κρεβάτια μαυρίσματος προκαλούν αλλαγές στο DNA βαθιά μέσα στο δέρμα και αυτό μπορεί να προκαλέσει εξαλλαγή των κυττάρων σε καρκινικά. Συνάμα, τα δεδομένα από τις εργαστηριακές μελέτες συμφωνούν με τα ευρήματα από τις μελέτες του πληθυσμού οπότε πληρείται και το 7ο κριτήριο της συνοχής.

Ο Bradford Hil είχε πει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις «θα ήταν σωστό να κρίνουμε κατ’ αναλογία». Ο Δρ Dellavalle και οι συνεργάτες του συμφωνούν μ’ αυτό και αναφέρονται στα άτομα με τύπους δέρματος που καίγονται εύκολα – και στον υψηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος που διατρέχουν (9ο κριτήριο -αναλογία). Αυτό είναι ανάλογο με το μαύρισμα στο σύνολό της – όσο περισσότερο καίγεσαι τόσο μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος διατρέχεις.

Στο μόνο σημείο όπου υπάρχει δυσκολία είναι το 8ο κριτήριο (πειραματική τεκμηρίωση), λόγω ηθικών φραγμών. Τόσο για το κάπνισμα όσο και για το τεχνητό μαύρισμα οι επιστήμονες δεν μπορούν να διενεργήσουν κλινικές μελέτες καθώς δεν μπορεί να ζητηθεί από τους ανθρώπους είτε να αρχίσουν να καπνίζουν είτε να χρησιμοποιούν κρεβάτια μαυρίσματος για να διαπιστωθεί αν θα αναπτύξουν καρκίνο. Η μόνη εναλλακτική λύση είναι η παρακολούθηση όσων ήδη τα χρησιμοποιούν, που όμως δεν αποτελεί τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή.

Ο Δρ. Dellavalle καταλήγει ότι πρέπει πια να ανακοινωθεί πιο ανοιχτά ότι το σολάριουμ προκαλεί καρκίνο του δέρματος.

Δημοσιεύτηκε στο protothema.gr (ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ)

STHEADERLOGO