ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

ΟΓΚΙΔΙΟ ΜΑΣΤΟΥ

Η  εμφάνιση ογκιδίων στο μαστό ξεκινά συνήθως από τη μέση ηλικία και η συχνότητα εμφάνισης τους αυξάνεται με την πρόοδο της ηλικίας.Σε νεαρές γυναίκες τα ογκίδια στο μαστό είναι συνήθως καλοήθη

ΚΑΘΕ ΨΗΛΑΦΗΤΟ ΟΓΚΙΔΙΟ ΕΙΝΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ? ΟΧΙ

Ένα ψηλαφητό ογκίδιο μπορεί να είναι ινοαδένωμα,ινολίπωμα,λίπωμα,κύστη,αιμάτωμα,καρκίνος

ΜΑΣΤΟΔΥΝΙΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ? ΟΧΙ

Ο πόνος στο μαστό ονομάζεται μαστοδυνία.Μπορεί να οφείλεται σε αιτίες μέσα ή εξω από το μαστό και δεν σημαίνει αναγκαστικά κακοήθεια.Αιτίες μέσα στο μαστό είναι η φλεγμονή,ο τραυματισμός μία διατεταμένη κύστη και σπάνια καρκίνος.Αιτίες έξω από το μαστό είναι η αρθροπάθεια του ώμου,η μεσοπλεύριος νευραλγία,το αυχενικό σύνδρομο.

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ? ΝΑΙ

Για να γίνει ένα ογκίδιο ψηλαφητό πρέπει να έχει κάποιο σχετικό μέγεθος και ανάλογη θέση στο μαστό.Οταν λοιπόν ένας καρκίνος δεν έχει μεγαλώσει πολύ,είναι σε αρχικό στάδιο ή βρίσκεται βαθιά σε ένα μεγάλο μαστό,μπορεί να διαγνωσθεί μόνο με τη μαστογραφία,όταν δηλαδή είναι σε μη ψηλαφητό στάδιο.Υπάρχουν,όχι συχνά, τύποι καρκίνου οι οποίοι δεν εμφανίζονται με μορφή ογκιδίου,οι οποίοι στην αρχή τουλάχιστον δεν μπορούν να είναι ούτε αυτοί  ψηλαφητοί.

ΕΚΚΡΙΜΑ ΘΗΛΗΣ

Είναι το υγρό που βγαίνει από τη θηλή εκτός από την περίοδο της εγκυμοσύνης και του θηλασμού

ΤΟ ΑΙΜΑΤΗΡΟ ΕΚΚΡΙΜΑ ΕΙΝΑΙ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΚΑΡΚΙΝΟΣ? ΟΧΙ

Το αιματηρό έκκριμα ασφαλώς και δεν σημαίνει ότι η γυναίκα έχει καρκίνο.Αυτό μπορεί να αντιστοιχεί σε φλεγμονή,σε θήλωμα ή σε καρκίνο.

ΠΡΕΠΕΙ ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΝΑ ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΖΕΙ ΤΟΥΣ ΜΑΣΤΟΥΣ ΤΗΣ? ΝΑΙ

Κάθε γυναίκα πρέπει να εξετάζει και να ψηλαφά τακτικά τους μαστούς της,να είναι εξοικιωμένη με όλα τα χαρακτηριστικά τους,οπότε να αντιληφθεί αμέσως την παραμικρή μεταβολή τους

ΤΙ ΔΙΑΠΙΣΤΩΝΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ?

-ένα ψηλαφητό ογκίδιο

-αλλαγή στο σχήμα του μαστού

-αλλαγή στην υφή του μαστού

-αλλαγή στο δέρμα

-αλλαγή στη θηλή

-έκκριμα

ΠΟΤΕ ΠΗΓΑΙΝΟΥΜΕ ΣΤΟΝ ΕΙΔΙΚΟ?

Κάθε χρόνο για έλεγχο μετά την ηλικία των 35 χρόνων,εφόσον δεν υπάρχει κληρονομικό ιστορικό.

Κάθε φορά που υπάρχει κάποιο πρόβλημα στο μαστό.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ?

Μαστογραφία είναι η ακτινογραφία του μαστού με ένα ειδικό μηχάνημα που λέγεται μαστογράφος.Είναι η εξέταση που μπορεί να εντοπίσει ένα καρκίνο σε πολύ μικρό μέγεθος,πριν αυτός δώσει συμπτώματα(πρώιμο στάδιο).Εξέλιξη της κλασσικής μαστογραφίας είναι η ψηφιακή μαστογραφία και η μαστογραφία με τομοσύνθεση,οι οποίες ανιχνεύουν όλο και πιο μικρούς σε μέγεθος καρκίνους.

ΠΑΙΖΕΙ ΡΟΛΟ ΠΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ? ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΡΟΛΟ

Η μαστογραφία πρέπει να έχει άριστη ποιότητα και να είναι τεχνικά άψογη.Δεν είναι σπάνια η περίπτωση να εμφανίζεται μία ασθενής με προχωρημένο καρκίνο,η οποία λέει ότι σε προηγούμενο έλεγχο πριν ένα χρόνο,ότι δεν ‘’φαινόταν’’ κάτι.Αυτό είναι αλήθεια,αλλά μπορεί να συμβαίνει μόνο σε ακτινοδιαπερατό καρκίνο,ο οποίος δεν είναι τόσο συχνός.συνήθως συμβαίνει σε μαστογραφία κακής τεχνικής ή σε πλημελή εμπειρία αυτού που την εξετάζει.

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑ Η ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ?

Το υπερηχογράφημα δεν αντικαθιστά την μαστογραφία,είναι συμπλρωματική εξέταση η οποία βοηθάει όταν ο μαστός είναι ‘’πυκνός’’,συνήθως σε νεαρές γυναίκες,επίσης μας δίνει περισσότερες πληροφορίες σε ορισμένες περιπτώσεις ιδίως ο τρισδιάστατος υπέρηχος.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η FNA?

Είναι η κυτταρολογική εξέταση του υλικού της παρακέντησης με λεπτή βελόνα,που λαμβάνεται από ένα ογκίδιο.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΒΙΟΨΙΑ?

Είναι η εξέταση στο μικροσκόπιο του ιστού που λαμβάνεται από μία βλάβη στο μαστό(ιστολογική εξέταση).Αυτή γίνεται με διάφορους τρόπους,πάντα με τοπική αναισθησία,για να μην πονέσει καθόλου η ασθενής και έχει πολύ μεγαλύτερη διαγνωστική αξία από την κυτταρολογική εξέταση.

ΤΙ ΔΕΙΧΝΕΙ Η ΒΙΟΨΙΑ?

Μπορεί να δείξει μία καλοήθη πάθηση,μία προκαρκινωματώδη ή οριακής κακοήθειας αλλοίωση,ή μία κακοήθη πάθηση.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ?

Καρκίνος είναι ο άτυπος και ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός κυττάρων που εκτοπίζουν τους υγιείς ιστούς του οργανισμού.Είναι τόσο μία τοπική νόσος που χρήζει εκκρίζωσης με χειρουργική επέμβαση από την περιοχή που βρίσκεται,αλλά και συστηματική νόσος που χρήζει εκκρίζωσης από τον οργανισμό.

ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ?

-χειρουργική επέμβαση

-χημειοθεραπεία

-ακτινοθεραπεία

-ορμονοθεραπεία

-στοχευμένη θεραπεία(μονοκλωνικά αντισώματα)

ΟΙ ΑΝΔΡΕΣ ΠΡΟΣΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ? ΝΑΙ

Οι ανδρες προσβαλλονται από τον καρκίνο του μαστού,αλλά σε πολύ μικρότερο ποσοστό σε σχέση με τις γυναίκες.Η αντιστοιχία είναι περίπου 1 άνδρας σε κάθε 200 γυναίκες που έχουν προσβληθεί από καρκίνο μαστού

ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ? ΝΑΙ

Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι 1 στις 12 γυναίκες έχει πιθανότητα να αναπτύξει καρκίνο στο μαστό στη διάρκεια της ζωής της,ενώ 1 στις 70 θα αναπτύξει καρκίνο στις ωοθήκες.

Κάθε άνθρωπος γεννιέται με δύ ομάδες γονιδίων,η μία προέρχεται από τη μητέρα και η άλλη από τον πατέρα.Μερικές γυναίκες έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού ή των ωοθηκών.Ετσι λοιπόν βρέθηκε ότι ορισμένα γονίδια παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στον κληρονομούμενο καρκίνο του μαστού και των ωοθηκών.Αυτά τα γονίδια που ανιχνεύονται περισσότερο σήμερα είναι τοBRCA1 και το BRCA2.Η γυναίκα με κληρονομικό ιστορικόείναι σημαντικό να υποβάλεται σε γενετικό τεστ για να μάθει αν έχει αυτή τη προδιάθεση.Επίσης η γυναίκα που έχει προσβληθεί από τη νόσο πρέπει να κάνει γονιδιακό έλεγχο αφού έχει 60% μεγαλύτερο κίδυνο να αναπτύξει καρκίνο και στον άλλο μαστό εάν έχει μεταλλαγμένο γονίδιο.

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΓΟΝΙΔΙΑΚΟ ΕΛΕΓΧΟ

Εχει τεράστια σημασία να είναι προετοιμασμένη η γυναίκα που θα κλανει τον έλεγχο,για το πώς θα διαχειριστεί την πληροφορία που θα πάρει.Αυτό επιτυγχάνεται μόνο με την ενημέρωση από εξειδικευμένους ιατρούς.

Η ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ Η ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ? ΟΧΙ

Υπάρχουν τώρα πια,πολλά είδη επεμβάσεων με διατήρηση του μαστού,ανάλογα βέβαια με το στάδιο και τον τύπο του καρκίνου,για τα οποία πρέπει να είσαστε ενημερωμένες πριν από το χειρουργείο.Το είδος της επέμβασης συναποφασίζεται με τον εξειδικευμένο  γιατρο(μαστολόγος).

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΛΕΜΦΑΔΕΝΑΣ ΦΡΟΥΡΟΣ?

Παλαιότερα όταν μία γυναίκα είχε καρκίνο στο μαστό,έπρεπε να υποβληθεί σε μαστεκτομή και σε αφαίρεση των λεμφαδένων της μασχάλης.Η αφαίρεση των λεμφαδένων μερικές φορές είχε ως αποτέλεσμα το πρήξιμο του άνω άκρου(λεμφοίδημα) ή την δυσκινησία και τη δυσχρησία αυτού.Τώρα πια υπάρχει μια εξειδικευμένη εξέταση,η οποία γίνεται κατά τη διάρκεια του χειρουργείου και η οποία δείχνει αν έχει νόημα να γίνει ο λεμφαδενικός καθαρισμός,αν δηλαδή θα την βοηθήσει να ζήσει περισσότερο,αυτή ονομάζεται βιοψία λεμφαδένα φρουρού.Εχει αποδειχθεί ότι στα 2/3 των περιπτώσεων μπορεί και να μην είναι απαραίτητος ο λεμφαδενικός καθαρισμός της μασχάλης,αφού δεν επηρεάζεται η πρόγνωση της ασθενους.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΓΚΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ?

Πολλές φορές όταν γίνεται μία επέμβαση διατήρησης του μαστού,για καρκίνο,το αποτέλεσμα αισθητικά δεν είναι καλό.Για παράδειγμα όταν ο όγκος είναι σε ορισμένες θέσεις,η αφαίρεση του παραμορφώνει πολύ τον εναπομείναντα μαστό ή όταν οι μαστοί είναι μικροί σε μέγεθος και αφαιρεθει μεγάλο τμήμα του ενός μαστού,θα υπάρχει στο τέλος μεγάλη διαφορά μεταξύ των δύο μαστών.Ετσι λοιπόν γίνονται πιά οι ογκοπλαστικές επεμβάσεις που έχουν σαν σκοπό το αισθητικό αποτέλεσμα να είναι άριστο,μερικές φορές βέβαια μπορεί να χρειαστεί παρέμβαση και στον άλλο μαστό αλλά δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που οι μαστοί μετά το χειρουργειο είναι κατά πολύ καλύτεροι αισθητικά από ότι ήταν πρίν.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΑΣΤΟΥ?

Είναι η ανάπλαση του μαστού που έχει αφαιρεθεί με μστεκτομή.Υπάρχουν διάφοροι τρόποι αποκατάστασης οι οποίοι μπορούν να γίνουν είτε κατά τη διάρκεια του χειρουργείου που γίνεται για τον καρκίνο ή σε δεύτερο χρόνο.Ολα αυτά βέβαια είναι θέματα τα οποία πρέπει να τα γνωρίζει η ασθενής και να τα έχει συζητήσει εκτενώς και λεπτομερώς με τον μαστολόγο της.

Σταύρος Τσιριγωτάκης(MD),γενικός χειρουργός,μαστολόγος,

Mέλος της Ελληνικής Εταιρείας Μαστολογίας(Ε.Ε.Μ.) και

Mέλος της Παγκόσμιας Εταιρείας Μαστολογίας S.I.S.(senologic international society)